पुस, २ काठमाडौँ : खानेपानी, सिँचाइ तथा जलस्रोत मन्त्री प्रदीप यादवले काठमाडौँ उपत्यकाको खानेपानी समस्यालाई दीर्घकालीन रूपमा समाधान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। मंगलबार काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी लिमिटेडको अनुगमनका क्रममा बोल्दै मन्त्री यादवले उपत्यकाको पानी अभाव समाधानका लागि सरकार योजनाबद्ध रूपमा अघि बढिरहेको बताए।
उनले मेलम्ची खानेपानी आयोजनाबाट पानी वितरण वर्षमा आठ महिना मात्र हुन सक्ने भएकाले उपत्यकामा पानीको समस्या झन् जटिल बनेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार वर्षाका चार महिनामा मेलम्चीको पानी अवरुद्ध हुने हुँदा दैनिक जीवन प्रभावित भइरहेको छ। यही समस्यालाई मध्यनजर गर्दै सरकारले पानी वितरणलाई १२ महिना निरन्तर र २४ घण्टा सुनिश्चित गर्न नयाँ योजनामा कार्यान्वयन थालेको मन्त्री यादवले जानकारी दिए।
मेलम्चीको विकल्प र दीर्घकालीन समाधान
मन्त्री यादवले मेलम्ची आयोजनाको पानीलाई अधिकतम उपयोग गर्दै काठमाडौँ उपत्यकावासीलाई नियमित रूपमा पानी उपलब्ध गराउने योजना अघि बढेको बताए। यो योजनाअन्तर्गत सुन्दरीजलमा ठूलो क्षमताको पानी प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्ने काम सुरु भइसकेको छ। यसका लागि टेन्डर प्रक्रिया सम्पन्न भइसकेको र परियोजना छिटो सम्पन्न गरिने उनले बताए।
मन्त्री यादवले भने, “हामीले मेलम्चीबाट वर्षको आठ महिना मात्र पानी वितरण गरिरहेका छौँ। यसले उपत्यकावासीलाई थुप्रै समस्या पुर्याएको छ। अब हामीले वर्षभरि २४ घण्टा खानेपानी वितरण गर्ने उद्देश्यका साथ सुन्दरीजलमा २५ करोड ५० लाख लिटर क्षमताको पानी प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्दैछौँ।” उनले प्रशोधन केन्द्र निर्माण सम्पन्न भएपछि काठमाडौँ उपत्यकाको खानेपानीको समस्या दीर्घकालीन रूपमा हल हुने विश्वास व्यक्त गरे।
काठमाडौँमा पानीको चुनौती
काठमाडौँ उपत्यकाको बढ्दो जनसंख्या र पानीको स्रोतमा कमीले समस्या गम्भीर बनेको छ। खानेपानीको माग अत्यधिक भए पनि आपूर्तिको मात्रा अपर्याप्त छ। मेलम्ची आयोजनाले केही राहत पुर्याएको भए पनि वर्षाका समयमा उक्त पानी उपभोक्तासम्म पुग्न नसक्दा काठमाडौँवासी अझै पीडित छन्। यसैबीच, सरकारले अन्य वैकल्पिक स्रोतहरुको खोजी र दीर्घकालीन समाधानका लागि संरचना निर्माणमा प्राथमिकता दिएको छ।
मन्त्री यादवका अनुसार मेलम्ची आयोजनासँगै अन्य साना–ठूला जलस्रोतहरुको विकास गर्दै पानी आपूर्ति सन्तुलन कायम गरिनेछ। सरकारले अव्यवस्थित वितरण प्रणालीलाई सुधार गर्दै पानी चुहावट नियन्त्रणका लागि पनि नयाँ योजना अगाडि बढाइरहेको छ।
सुन्दरीजल प्रशोधन केन्द्र निर्माण
सरकारले नयाँ प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्न २५ करोड ५० लाख लिटर क्षमताको संरचना अगाडि सारेको छ। उक्त केन्द्र निर्माण सम्पन्न भएपछि मेलम्चीको पानीलाई नियमित रूपमा प्रशोधन गरेर उपभोक्तासम्म पुर्याइनेछ। मन्त्री यादवले यो परियोजना सरकारको प्रमुख प्राथमिकतामा रहेको र काठमाडौँवासीको खानेपानी समस्याको समाधानमा महत्वपूर्ण योगदान दिने दाबी गरे।
उनले भने, “हाम्रो लक्ष्य काठमाडौँ उपत्यकालाई पानी अभावबाट मुक्त गर्नु हो। सुन्दरीजलमा प्रशोधन केन्द्र निर्माणले उपत्यकावासीको सपना पूरा हुनेछ।”
वर्तमान र भविष्यका प्रयासहरू
वर्षाको समयमा मेलम्चीको पानी वितरण प्रभावित हुने समस्या तत्काल समाधान गर्न सरकारले वैकल्पिक रणनीति अपनाइरहेको छ। प्रशोधन केन्द्रको निर्माणले मेलम्चीको पानीलाई १२ महिना निरन्तर वितरण गर्न मद्दत गर्नेछ। साथै, पानी आपूर्तिको सञ्जाललाई सुदृढ पारेर चुहावट कम गर्ने, पानीको उचित व्यवस्थापन र स्रोतको विकासमा सरकारले लगानी बढाउने मन्त्री यादवको भनाइ छ।
मन्त्री यादवले काठमाडौँ उपत्यकाको खानेपानी समस्या समाधानमा सरकार गम्भीर रहेको भन्दै यसतर्फ नागरिकलाई आश्वस्त हुन आग्रह गरे। “सरकार जनताको दैनिक जीवनसँग जोडिएका समस्या समाधानका लागि प्रतिवद्ध छ।” उनले भने।
नयाँ योजना र मेलम्ची खानेपानीको प्रभावकारी व्यवस्थापनले काठमाडौँ उपत्यकावासीलाई नियमित र पर्याप्त पानी उपलब्ध गराउने सरकारको प्रयासले निकट भविष्यमा पानीको अभाव अन्त्य हुने अपेक्षा गरिएको छ ।काठमाडौं उपत्यकाको खानेपानी समस्यालाई दीर्घकालीन समाधान गर्न सरकारको प्रयासले अब नयाँ गति लिएको छ। मेलम्ची आयोजनाको पानीको निरन्तरता र सुन्दरीजलको प्रशोधन केन्द्र निर्माणले पानीको समस्या हल गर्दै उपत्यकावासीको दैनिकी सहज बनाउनेमा सबैले विश्वास राखेका छन्।
